Kollum fan Gerard de Jong: Sagrada Familia
Ik sil tien, elf jaar weest hewwe, doe’t ik d’r op fekânsy ‘s foor ston: de Sagrada Familia in Barcelona. ’n Ontsagwekkend ferhaal: ’n gebou der’t al meer as hondert jaar an boud wort en maar niet ôf komt’.
Op Radio1 hoorde ik ’n ripportazy over ’t kolossale godshuus, dat in 2030 dan echt ôf weze mot. De Paus het de arsjitekt, Antoni Gaudí, salig ferklaard. Dat sait mij niks; mooier waar ’t geharrewar tussen foor- en teugenstanders fan ’t ôfbouwen. Want die binne d’r, en se staan lynrecht tunover nander.
Eerst Gaudí: in 1883 krijt hij de opdracht foor de bou. Hij dinkt ’t putsy in tien jaar klare te kinnen, maar siet al gau in dat dat ’n utopy is. In 1926 fynt hij syn doad onder ‘n tram. D’r lêge wat tekenings en makettes, maar die worre in 1936 deur ’n brând – ’t is burgeroorlog – groatendeels ferwoest. De bou mot feerder op basis fan wat de mînsen hur nag herinnerden.
Onderwilens raast de tiid ongenadig deur. Pilaren der’t eerst jaren over deen worde, kinne nou in maanden maakt worre. ’n Lokale bouwer sait dat dat presys in de geest fan Gaudí is: dat de bou in de pas loopt met de tiid en technologise foorútgang.
Maar niet elkeneen is ’t dermet eens. Likefeul mînsen fine dat ’t gebou nooit ôfboud worre mot. Op de radio saai arsjitekt Carolina Garcia dat ‘n ‘hogesnelhydsbou indruust teugen de opfattings fan Gaudí over tiid.’ De traaghyd fan ’t proses waar ’t punt, wil se maar sêge. En gyneen weet werklik wat hij presys foor ogen had.
Is dat erg? Ik weet ‘t niet. Dos foelde ik ’n lichte teleurstelling doe’t ik hoorde dat de bou – ’t mot nag – nou echt hest klaar is. Jùst syn onfoltooidhyd maakt ’t gebou tot wat ’t is, bepaalt ’t karakter en de antrekkingskracht, ‘t ferhaal. ’n Werk in worring is meskien wel levendiger as ’n werk dat ôf is.
Garcia: ‘De bou had na Gaudí’s doad stoppe motten. Doe waar ’t al mooi! De mooiste dingen binne die die’t onôfmaakt blive. Derbij: wat is ‘ôf’? Wij beraike dos nooit werklik wat: de tiid haalt ôns altyd in.’
gm.de.jong@xs4all.nl