Kollum fan Gerard de Jong: Moord
Frijdeg opent in St.-Anne eetkafee De Grytman. Met-útbaatster Nynke froeg mij wat over de history fan ‘t pand an de Van Harenstraat op te skriven, foor de menúkaart. Gemeente-argifaris Douwe Zwart had foor de Bildtse Post al ‘s útsocht wat d’r allegaar wel niet in dat monumintale pand sitten het: skoenmaker, sulversmid, slachter, peerdehouwerij, netaris, koeiedokter, herberg, hotel, kafees.
En d’r het ooit ‘n moord plakfonnen. Om der meer over te weten te kommen – ok foor Nynke, die’t d’r fragen over krije kin – kon ik gebrúk make fan ‘n skoander 19e eeuws dagboeky fan ‘n andere Stannebuurtster keslain, Johannes Cornelis Wassenaar.
Wassenaar skriift (syn spelling, deur mij inkort): “Op 27 September 1830 om 6.30 uur komt Goijk onze werkster bij ons bij het bed: ‘Jonge, wat in raar geval gebuurd’. Jacobus Bernardus Spoelstra hadde zijn vrouw Albertje doodgeschoten met een Pistool, dat hij de Vrijdags van te voren gekogt had. Daar kwam zoo’n geroep van, dat toen waren er ook spoedig menschen ingeloopen en de dokter Noordenbos gehaald. Toen hadden zij haar al uit het voorhuis, daar hij haar achter de Toonbank heeft geschoten, weg gebragt in de Voorkamer. Jacobus droeg het ondereind van haar. Toen vroeg hij: ‘Is zij dood?’ ‘Jawel’, wierd het antwoord van dokter. Toen sneed hij hem zelfs met een messie van drie duim lang in de zij van de keel. ‘Och Heer, Ontvanger sneit him zelfs de hals uit!’ riep de werkster. De dokter belet het bloeden met kleefpleisters en toen wierd hij raasend, maar tog, hij wierd bewaard. Zij hebben invermasies genoomen en dat heeft hij ook onderteekend, bedaard. Hij heeft, toen hij de Pen neerlag, gezegd: ‘Zie zoo, nu heb ik mijn doodvonnis geteekend.”
Wassenaar beskriift hoe’t de dokters de ‘pan’ fan de frou lichtte en ‘n klaine koegel fonnen. Albertje gong ‘in de kist, verzeegeld met het wapen van Grietenij het Bildt er op en zoo na het graf.’ Se waren nag maar ‘n jaar troud. ‘t Blyft rade naar ‘t motyf, ‘n sittingsferslag hew ik niet fine kinnen, maar ‘t worde gyn doadfonnis: Spoelstra kwam na soa’n 15 jaar sel frij.
De muren fan ‘t pand motte deur de jaren hine soafeul metkregen hewwe, dat se – mochten se ‘n stim hewwe – d’r niet over útpraat rake souwen.
gm.de.jong@xs4all.nl