Kollum fan Gerard de Jong: Potplant
Tussen wat potplantsys ston-y der, keurig in ’t gelid in ’n swart plestiken kratsy. ’n Nakene túnkabouter. Teugen wil en dank, of omdat ‘t ‘n ‘streaker’ is – soa’t Josse opperde – der bin ik nag niet achter. ’t Terras fan de Stadsherberg in Franeker likent ferboud te worren, en de túnfersiersels staan bútten – tydlik opskort – in ’t kratsy te wachten op nije tiden. ’t Waar nag goed koud ôflopene woensdeg, al meende ik in de kouwe ’n fage belofte fan wêrmte te ontwaren. De túnkabouter leken d’r gyn last fan te hewwen.
Ik had de rônde tafel in de serre risserfeerd. Rônde tafels worre onderskat, maar hewwe ’t moeilik. ’n Restaurant kin minder tafeltsys en dus eters kwyt met ’n rônde tafel d’rbij. ’t Is bij útstek ’t meubelstik dat in naam faak anropen wort maar d’r hest nooit daadwerklik is. ’n Rondetafelgesprek fynt hest nooit plak an ’n rônde tafel. Minne saak; foor de tafel, maar fooral foor de mînsen die’t anskuve.
As meertalighydskoördinator bij gemeente Waadhoeke hew ik ’t foorrecht om de sjury foor de Waadhoekster Taalpriis samen te stellen. Mooie, interessante mînsen die’t fanút hur aigen achtergrônd ’t thema meertalighyd anflige. Der foldeden Jolanda Prosje (Merk Fryslân), Numana Chuadhry (Waadhoeke) en Josse Pietersma (Planetarium/Museum Martena) folledig an.
Ik kon se allegaar, maar se konnen nander nag niet. ’t Praat bij ’t foorstelrondsy kon nergens âns over gaan as over taal, en dermet identiteit. Jolanda fertelde dat se na acht jaar búttenland werom na Frysland kommen waar, en dat se hier nooit weer weggaan sil. Numana worde geboren in ’t noorden fan Pakistan en kwam in Marsum te weunen. Se praat Pashto, Koreaans, Japans en beter Frys as at se dinkt.
Josse praat Frys of Franekers. Hij worde niet in ’t Frys opfoed, dat leerde hij him later sels an. Lykas Haags en Hagenees, omdat hij 17 jaar in Den Haag weund het. ‘Maar dat waar 17 jaar tydlik. Ik waar der as ’n potplant; ik bin d’r niet wutteld.’ Dat kwam krekt doe’t hij hier weer kwam te weunen, en in Frysland ok echt syn thús fon.
At ’t aansen weer wat wêrmer wort en de werksemheden op ’t terras klaar binne, sil ’t die túnkabouter – tussen de potplantsys – ok soa fergaan, dink ik mij in.
gm.de.jong@xs4all.nl