Kollum fan Gerard de Jong: Snee

‘n Sneejacht as die fan ôflopene week is skaars worren. Skaarste maakt gewild en ok ’n bitsy gek in de kop, lykas snee. Fral maakt de ferstilde skoanhyd nostalgys, at je de auto sneefrij make befoorbeeld. In Frysland is d’r at ’t om snee gaat maar een rifferînsypunt: de sneepokalips fan 1979. De metershoge sneemuren, auto’s die’t over de Wadden na de ailanden reden, helikopters die’t swangere frôly fan ’t Frise lând naar ’t sikenhuus ferfoere mosten…

Ik weet ’t nag goed, ok al waar ik d’r nag niet. Ik waar útrekend foor eand febrewary 1979. At ik op tiid weest waar, en d’r waar wat an de hând weest, dan had dat ’n probleem weest. Maar ik kwam niet op de ôfspraak en kwam twee weken later. De snee waar goeddeels weg, ik worde gewoan thús geboren. Dos kleeft die winter an mij as plaksnee. En is de stringe winter die’t ik niet beleefd hew de stringste winter die’t ik mij heuge kin. ’n Overleverde herinnering.

Bij ôns mim waar ’t krekt soa. Se worde geboren op 31 jannewary 1953, de nacht fan de watersnoadramp in Seeland. Se waar, foor de mînsen om hur hine, ’t maisy dat die rampnacht op ‘e wereld set worde, ok al het se d’r nooit wat fan metkregen. Se het d’r hur hele leven ’n bovenmatige interesse foor had.

Myn eerste, froegste herinnering is dat ouwebep Janke, ok wel ‘bep fan de aintsys’, bij ôns hait in de auto sit, bij de drukkerij achter, inenen na hur hart grypt, ‘Oh Dirk!’ roept, ’n hartanfal krijt en ferstorft. Ik hew d’r lang niet an willen dat hait en mim mij fertelden dat ik doe drie jaar waar en thús bij mim. ’t Ferhaal mot soa’n indruk maakt hewwe dat ’t ’n herinnering worren is. Ik síen mijsels op ‘e achterbank sitten, ’t staat in myn onthoud brând.

’t Binne fan die saken der’t je inenen an dinke kinne at je de snee fan de auto fege. Ik had d’r lang niet an docht. Meskien omdat ’t hyltyd minder faak soa sneejaagt.

gm.de.jong@xs4all.nl